Ik stel me even voor: Regien de Ruiter, 42 jaar en
mijn grootste kleine vriendin waarmee ik samenleef heet Luna.
Haar vader is een Tibetaanse Terriër en haar moeder een
kruising van Golden Retriever, Friese Stabij en Sint Bernard.
Luna lijkt sprekend op haar vader, maar ze heeft een zwaardere
bouw dan de meeste TT's. In juli wordt Luna 4 jr. en ze kwam
bij mij wonen toen ze 7 weken was, achteraf veel te jong om
haar nest te verlaten maar zo wijs was ik toen niet.
Ik koos haar uit (en zij mij) in de periode dat ik
herstellende was van allerlei ziektebehandelingen en we hebben
inmiddels een heel bijzondere band. Nadat ik als kersverse
hondenbezitter de Martin Gaus-cursussen allemaal doorlopen had
en Luna met strakke doch liefdevolle hand had opgevoed vond ik
het tijd om 'iets leuks' met haar te gaan doen. Dus wij op
agility en aansluitend op flyball. Beide cursussen voortijdig
afgebroken omdat het eigenlijk helemaal niet leuk was. Niet
voor mij, vanwege mijn chronische gebrek aan energie en niet
voor Luna, die er zo te zien weinig lol en veel stress aan
beleefde. Afijn, een pauze was ook wel op zijn plek na 1,5
jaar van gehoorzaamheidstraining.
Langzamerhand ontdekte
ik dat Luna een erg gevoelige hond was en dat onze band
sterker werd, niet doordat zij deed wat ik zei, maar doordat
ik haar observeerde en beter naar háar ging luisteren. De
strengheid maakte plaats voor nieuwsgierigheid en ik kwam
terecht bij Natural Dog Life en de Hondenschool Delft. Daar
leerde ik over de Kalmerende Signalen van Turid Rugaas.
Vervolgens volgde ik hier cursussen in (o.a. een seminar bij
Turid Rugaas) om dit principe in de praktijk te leren
gebruiken.
Een korte introductie:
Zoals iedereen
waarschijnlijk wel weet, honden communiceren met elkaar door
lichaamstaal. Als ze elkaar ontmoeten geven ze al van grote
afstand elkaar allerlei signalen, om de ander en ook zichzelf
te kalmeren, omdat het conflictvermijdende dieren zijn.
Bijvoorbeeld: gaan liggen/zitten, bevriezen, met de kop naar
beneden sluipend lopen, snuffelen, kop wegdraaien. Door deze
voorzichtige benadering, waarbij ze uiteindelijk rustig lopend
een grote boog maken voordat ze evt. aan elkaar gaan ruiken,
geven ze aan dat ze geen kwaad in de zin hebben en vermijden
ze elk conflict. Honden kalmeren ook zichzelf in opwindende
situaties, bijv. vlak voor het uitlaten, eten krijgen, als ze
iets moeten doen dat ze niet leuk vinden. In het laatste geval
geven ze hun Kalmerende Signalen vooral af aan hun mens. Er
zijn in totaal zo'n 30 Kalmerende Signalen.
Door te oefenen tijdens
de cursus en in het dagelijks leven ontmoetingen tussen
allerlei honden te observeren ging ik totaal anders kijken
naar hondentaal en -gedrag. Door Luna te belonen als ze
Kalmerende Signalen
gebruikte ontstond er een veel relaxtere situatie.
Luna kreeg van mij nu veel meer de kans om haar signalen af te
geven waardoor ze meer hond kon zijn, er een natuurlijker
evenwicht ontstond en………ik voelde me veel meer op mijn gemak
bij deze manier van omgaan met honden. Want door mijn gedrag
en dat van Luna kregen ook andere honden van ons meer ruimte
en rust. Bijvoorbeeld: Twee elkaar passerende mensen met hun
honden: een smal pad, honden aan de riem, allebei links van de
mens en ze moeten aan de voet blijven volgen terwijl ze elkaar
passeren. De honden geven ongetwijfeld allerlei signalen af
die niet opgemerkt worden of genegeerd worden uit onwetendheid
(gapen, likken, kop wegdraaien, aan de riem trekken om stil te
blijven staan of naar de andere kant van de baas te komen).
Het jammere is dat honden op deze manier in een lastig
parket gebracht worden, waardoor stress opgebouwd wordt en
waarbij soms conflicten ontstaan die makkelijk voorkomen
hadden kunnen worden.
Er zijn overigens honden
die ook als ze los lopen en alle ruimte krijgen hun Kalmerende
Signalen niet gebruiken en allerlei gedrag vertonen dat voor
mens en hond onacceptabel is. Dit kan veroorzaakt worden door
fokbeleid of opvoeding. Maar altijd is er een weg terug.
Luna heeft in 2005 een
prachtig nest gekregen van 10 pups. Dat was geweldig en ook
weer een heel leerproces. Als je daarover meer wil lezen, mijn
Luna-dagboek heet http:
//lunalady.fol.nl
Ik heb geleerd dat mijn
hond en haar nakomelingen (van een Australian Shepherd-reu)
nou eenmaal zeer gevoelig zijn en snel stress opbouwen. Dus
voor ons is het zeker belangrijk om afstand, rust en ruimte te
scheppen. Ik loop bijna altijd met een boog om vreemde mensen
en honden heen, en Luna, die vrijwel altijd losloopt, volgt
mij dan meestal en gaat zelden op andere honden af. Als ze dat
wel doet? Ook prima, want ik weet inmiddels dat ze haar
signalen zo goed afgeeft en verstaat dat ze dan dus blijkbaar
een rustige hond treft die misschien uiteindelijk met haar
speelt. Meestal gaat dat in goede harmonie. Als een hond of
mens echter direct op haar af komt en haar te gretig benadert,
dan kan ze fel van zich af blaffen. En terecht. Blaffen zit
echter al vrij hoog op de ladder van de Kalmerende Signalen,
de volgende treden zijn: grommen, opgetrokken bovenlip,
grauwen, happen en uiteindelijk bijten.
Triest is het als een
hond voor bijten wordt veroordeeld terwijl wij er zelf in veel
gevallen voor kunnen zorgen dat het nooit zover hoeft te
komen. Gewoonweg door de taal te leren van onze honden en te
accepteren wat ze nodig hebben om een relaxt leven te lijden
in deze drukke, volle samenleving.
Ik hoop dat ik zoveel
mogelijk hondenmensen warm kan krijgen voor deze nieuwe kijk
op omgang met honden.
Ik doe daarom de
volgende aanbevelingen:
Er zijn op deze sites
ook allerlei links te vinden, en lees ook vooral het boekje
'Kalmerende Signalen'
(Calming Signals) van Turid
Rugaas, met veel foto's en in allerlei talen vertaalt en het
boek "Stress bij honden" door Martina Nagel en Clarissa van Reinhardt
(uitgegeven door Natural Dog Life.
