Symptomen
Hartwormziekte is
een vervelende ziekte, die grote schade veroorzaakt aan
het hart en andere vitale organen. Vaak komen de eerste
symptomen pas na enige tijd aan het licht, als de ziekte
zijn verwoestende werk al heeft gedaan. De kwaal leidt
er al gauw toe dat de hond de rest van zijn leven last
blijft houden van hart en longen. Wanneer deze niet
behandeld wordt is de afloop vaak dodelijk.
Het beeld van een
klont 20 tot 30 cm grote wormen in een hondenhart is
schrikaanjagend. Zo'n klont hindert de bloedstroom,
waardoor het hart extra hard moet werken. Dit heeft weer
een hartvergroting tot gevolg en afwijkingen aan de
longen en de lever. Het eerste duidelijke symptoom is
vaak dat er vocht in de longen komt, waardoor de hond
moeilijk ademhaalt en gaat hoesten. Deze zachte, diepe
hoest, die klinkt alsof de hond iets uit wil hoesten en
die soms gepaard gaat met bloedverlies, is kenmerkend
voor de ziekte. Daarnaast verliest de hond zijn eetlust,
vermagert hij en is hij snel moe. Na een kort
wandelingetje moet hij soms zo hoesten dat hij het
bewustzijn verliest.
Diagnose en
behandeling
Hartwormziekte kan
worden vastgesteld met een bloedtest die de larfjes
aantoont. Deze test heeft echter pas zin wanneer de
wormen volwassen zijn en voldoende larfjes produceren:
op zijn vroegst een halfjaar na de besmetting. Doet men
de test binnen een halfjaar na de besmetting, dan is de
kans groot dat hond onterecht gezond bevonden wordt.
Verwarring kan ook
ontstaan wanneer een hond Heartgard krijgt. Dit middel is preventief
bedoeld: het maakt de vrouwelijke wormen steriel maar
doodt ze niet. De standaard bloedtest zal bij een
besmette hond geen larfjes aantonen, terwijl het de
volwassen wormen zijn die de problemen veroorzaken. Er
is in dat geval een andere bloedtest, die volwassen
hartwormen aantoont; het is aan te raden deze test te
gebruiken voordat men de hond een Heartgard-kuur geeft.
Om de wormen te
doden is een streng gecontroleerde serie injecties nodig
en moet de hond worden opgenomen in een dierenkliniek.
Het is een zware behandeling, die veel van de inmiddels
sterk verzwakte hartworm patiënten niet overleven. Pas
na 7 tot 17 dagen zijn alle volwassen wormen gedood en
door het bloed afgevoerd. De restanten van de wormen
kunnen bloedvaten blokkeren en daarom moet de hond zich
heel rustig houden. Zou hij gaan rennen, dan zou zijn
hart sneller gaan pompen en zouden grote hoeveelheden
dode wormen tegelijk richting longen spoelen, wat
levensgevaarlijk is. De honden die het overleven, moeten
thuis 4 weken in een kennel blijven en zich zomin
mogelijk bewegen.
Preventie
Gelukkig zijn er
goede preventieve medicijnen tegen hartwormziekte.
Het meest toegepast worden Heartgard (ivermectine) en
Interceptor (milbemycin oxime). Beide middelen doden
allerlei larven, ook die van andere wormensoorten. Een
dosis blijft 45 dagen werkzaam en moet
maandelijks worden ingenomen, zodat men 15
dagen speling heeft wanneer een dosis vergeten wordt.
Wanneer de hond kort na inname moet overgeven of diarree
krijgt, zijn de werkzame stoffen waarschijnlijk niet
goed opgenomen en is het raadzaam een dierenarts te
raadplegen.
Honden die in een
risicogebied wonen, moeten 1 maand vóór het
muggenseizoen van start gaat beginnen met slikken en
daarmee doorgaan tot 2 maanden na afloop van het
muggenseizoen. Honden die naar een risicogebied reizen,
moeten hun eerste pil 1 maand voor aanvang van de reis
toegediend krijgen en daarmee doorgaan tot 2 maanden na
terugkeer. Is de hond al eens in een gebied geweest waar
hartworm heerst, dan moet zijn bloed van tevoren op
wormen onderzocht worden zoals hierboven beschreven.
Heartgard en
Interceptor zijn niet perse gevaarlijk voor een hond die
korter dan een halfjaar besmet is. Heeft de hond echter
een dosis gemist, dan is het aan te raden hem na 6
maanden een bloedonderzoek laten ondergaan. Want voor
honden die langer dan 6 maanden geïnfecteerd zijn, kan
de preventieve medicatie gevaarlijk en zelfs dodelijk
zijn.
Verspreiding en
risicoperiode
De hartworm leeft
in warme gebieden, vooral in de tropen maar ook in het
Middellandse-Zeegebied en in de Verenigde Staten. Net
als bij veel andere subtropische ziektes breidt het
verspreidingsgebied zich geleidelijk uit naar gematigder
klimaatzones. Een tijdlang leefde men in de
veronderstelling dat de hartworm niet tegen kou kon,
maar het drukke 'honden verkeer' tussen noord en zuid en
mutaties in de hartworm zelf hebben ervoor gezorgd dat
de worm nu ook voorkomt in vrij noordelijke gebieden,
tot in Canada toe.
De ziekteperiode
is gebonden aan het muggenseizoen. In tropische gebieden
heerst dus permanent besmettingsgevaar, terwijl de hond
in meer gematigde streken de ziekte alleen kan krijgen
in de periode dat muggen actief zijn. Ook in
berggebieden is het risico kleiner - vermoedelijk komt
de ziekte in gematigde streken niet voor op hoogten
boven de 600 meter.
* Verspreiding
Europa: Alle eilanden in en landen rond de Middellandse
Zee, met name de kuststrook;
* Noord-Amerika
Verenigde Staten: overal, met name in Florida en aan de
Atlantische kust;
* Canada:
Zuidelijk Ontario, Centraal Manitoba (vooral rond
Winnipeg) en aan de westkust (vooral rond Okanaga);
* Zuid-Amerika:
Geen gegevens, vermoedelijk wijdverbreid.
* Afrika:
Noord-Afrika: Middellandse-Zeestrook; West-Afrika:
Atlantische kust; alle landen ten zuiden van de evenaar;
* Azie:
Afghanistan, China, India, IraK Iran, Pakistan, Turkije
en alle landen in Zuidoost-Azië;
* Australië en
Nieuw-Zeeland: hierover zijn geen gegevens bekend.
GAAT U OP VAKANTIE
MET UW TIBETAAN NAAR EEN VAN DE RISICO GEBIEDEN, NEEM
GEEN ENKEL RISICO EN LAAT UW HOND PREVENTIEF BEHANDELEN
VOOR U EN UW HOND AFREIZEN NAAR DE VAKANTIEBESTEMMING.
